Move
-

Politiek

Laatste Headline

Poetin verankert Rusland via Oekraïne in Europa

Poetin verankert Rusland via Oekraïne in Europa

Europa is het “westelijke uitsteeksel “van het Aziatische continent. Een groot schiereiland dat in de loop van het tweede millennium na Chr. de hegemonie in de wereld heeft veroverd. De grote verscheidenheid in landschappen is de oorzaak van een...

Lees Meer

De VVD heeft een niewe Thorbecke als voorzitter nodig

De VVD heeft een niewe Thorbecke als voorzitter nodig

In de 21ste eeuw hebben we het Industriële Tijdperk achter ons gelaten en zijn we het Kennis – en Innovatietijdperk binnengetreden. Fundamentele maatschappelijke veranderingen zoals we nu meemaken, zijn een gevolg van deze overgang maar komen niet...

Lees Meer

De hond als gemeentelijke melkkoe

De hond als gemeentelijke melkkoe

De hond als gemeentelijke melkkoe   Al sinds de middeleeuwen wordt hondenbelasting geheven om de overlast van met name zwerfhonden te beperken en om de verspreiding van hondsdolheid tegen te gaan. Daarnaast werd in die tijd de hondenkar...

Lees Meer

De staat van ons land (dit Nederland)

De staat van ons land (dit Nederland)

Al vele eeuwen proberen wetenschappers te begrijpen waarom het heelal is zoals het is, waarom de natuurwetten zijn zoals ze zijn. Waarom elk subatomaire deeltje en elke natuurkracht precies die eigenschappen heeft die ons bestaan mogelijk maken....

Lees Meer

Hoezo, schijnzelfstandigheid?

Hoezo, schijnzelfstandigheid?

Schijnzelfstandigheid. Het woord alleen duidt op ellende. Het past in het rijtje ‘schijnhuwelijk’, ‘schijnconstructie’ (om belasting te ontwijken!), ‘schijndood’ – nog erger dan helemaal dood. Schijnzelfstandigheid: brrrr. Want zzp’ers...

Lees Meer

Waarom wél een nee tegen het ESM!

In veel (sociale) media zijn er  misverstanden over het Europees Stabiliteits Mechanisme, ofwel ESM. Schijnbare oorzaak is onder andere een Youtube filmpje waarin halve waarheden worden verkondigd en de schaarse informatie die media en politici geven. Toch zijn de gevaren groter dan de tegenstanders van het ESM op grond van dit filmpje denken.

Het ESM is het verdrag waarin de afspraken, die vorig jaar door de Eurolanden zijn gemaakt, verder zijn uitgewerkt met als doel om financieel kwetsbare landen te ondersteunen en daarmee de stabiliteit van de Euro en de EU te garanderen.

Het bedrag waarin Nederland deelneemt, is volgens het verdrag 40 miljard. Voor uitbreiding van dit bedrag is parlementaire goedkeuring vereist, omdat ons parlement het budgetrecht heeft en de mogelijkheid hiertoe expliciet in het verdrag wordt gegeven. Expliciet is geregeld dat voor een hele reeks andere belangrijke besluiten unanimiteit van de Raad van Gouverneurs (de ministers van Financiën) noodzakelijk  is. Er staat echter niks over de invloed van parlementen voor al deze overige (belangrijke ) besluiten. Vraag is dus of ons parlement zich ermee mag bemoeien en zo ja, dan is het belangrijk hoeveel ruimte ons parlement claimt en hoeveel ze overlaat aan de minister.

Een ander misverstand betreft de immuniteit die geregeld is in het verdrag voor alle politieke en ambtelijke functies binnen het ESM. Deze immuniteit is echter de diplomatieke immuniteit die normaal is voor dit soort instellingen. Deze is zeker niet onbeperkt, zoals we bij Dominique Strauss-Kahn hebben gezien. Daarnaast kan deze worden opgeheven door de directeur als het ambtenaren betreft en de Raad van gouverneurs als het de overige functies, inclusief die van de directeur betreft.

Hoe democratisch is dat ESM nou eigenlijk? Welnu, de parlementen nemen de beslissing om zeggenschap over het kapitaal (voor Nederland dus 40 miljard) over te dragen. Deze zeggenschap komt vooral bij de Raad van gouverneurs te liggen.  Op zich is het dus redelijk democratisch, behalve dan dat veel, zo niet de meeste van de ministers die hierin zitting hebben, niet gekozen zijn in directe verkiezingen of  benoemd zijn door een staatshoofd dat wel direct gekozen is. 

Omdat verdragen boven onze grondwet staan en rechters in Nederland niet mogen toetsen aan de grondwet, is de verzwaarde procedure voor het wijzigen van de grondwet per saldo een wassen neus. Verdragen kunnen door ons parlement met een gewone meerderheid worden aangenomen, ook al is het verdrag in strijd met de grondwet. Het democratisch tekort zit dus meer in het democratisch tekort van onze eigen wetgeving,  en het democratisch tekort van de EU in zijn algemeenheid, dan in dit ESM verdrag in het bijzonder.

Democratie vereist ook openheid van informatie. De informatie over het ESM die door journalisten en politici wordt gegeven, is beperkt wat betreft kwantiteit en kwaliteit. Onze Rekenkamer heeft gepleit om de auditrapporten openbaar te maken. Het ESM wordt een gesloten systeem waarvoor bijvoorbeeld de Wet Openbaarheid Bestuur niet geldt.

Wordt het ESM doorgedrukt door een elite? En zitten hierin geen gevaren? En waarom zou zij dit doen? Gaat het niet eigenlijk om het redden van banken en daarmee het behartigen van bestaande belangen, in plaats van het leveren van economische (en politieke!) stabiliteit in de EU?

Het axioma dat Europa zonder ESM zal vervallen in chaos en armoede en dat het ESM dit zal voorkomen, is evenmin bewezen als dat andere oplossingen beter zouden zijn voor ons. Eigenlijk is het ESM alweer achterhaald, gezien de recente ontwikkelingen in Griekenland en Spanje. Griekenland kan (wil?) zich voorlopig niet aan haar afspraken houden en het is onduidelijk wat de nieuwe verkiezingen zullen opleveren. In Spanje is een bankrun ontstaan. Het totale bedrag van 700 miljard Euro zal bij lange na niet toereikend zijn om de problemen op de lossen. Experts zeiden vorige jaar al “too little, too late”.

We moeten rekening houden met 2000 a 3000 miljard. Als we uitgaan van 3000 miljard, betekent dit voor Nederland 170 miljard. Onze staatsschuld  zou daarmee met 40% toenemen, wat al snel zou neerkomen op een extra last van 5 miljard per jaar. Het verlies van onze triple-A status zou daarmee feitelijk onafwendbaar zijn, tenzij we zo’n 10 miljard boven op de huidige 18 en 12 miljard extra zouden bezuinigen. Schatting over de extra rentekosten bij verlies van de triple-A status, lopen uiteen van 2 tot 5 miljard.

Nederland zou het bedrag van 170 miljard nog wel kunnen betalen. Het grote probleem is echter het domino-effect. Griekenland en Spanje zullen waarschijnlijk niet aan hun verplichtingen kunnen voldoen. Daarmee wordt de verplichting voor andere landen vergroot. Een land als Ierland zit nu al in de problemen. Ze moet volgens de huidige stand van zaken voor 11 miljard garant staan. Dit is nog wel betaalbaar, maar als het zou oplopen tot 45 miljard, dan moet Ierland ook bij het ESM aankloppen. Hierdoor wordt de druk op een steeds kleinere groep landen steeds groter, waardoor ook de rijke landen niet meer aan hun verplichtingen kunnen voldoen.

Als er door Nederland eenmaal 40 miljard is geïnvesteerd in de avontuurlijke reis die ESM heet, dan zal ons parlement het wel uit zijn hoofd laten om aan de noodrem te trekken. We kunnen niet terugkeren als we eenmaal de ingeslagen weg zijn ingegaan, zonder het zeer grote risico te lopen de 40 miljard kwijt te zijn. De parlementaire invloed is er na instelling van het ESM dus wel op papier, maar dit zal in de praktijk nauwelijks enige betekenis hebben.

Zitten er dan geen goede zaken in het verdrag zelf? Jazeker! Zo staat erin dat de schuld van het te ondersteunen land houdbaar moet zijn. Het vreemde is dat dit voor Griekenland zeker niet het geval is en dat Griekenland volgens dit verdrag niet in aanmerking zou komen voor steun. Maar we hadden dit ESM toch in eerste instantie nodig voor Griekenland? Of is dit al geregeld onder het oude EFSF (European Financial Stability Facility)verdrag – de voorloper van het ESM – en geldt deze eis dus niet meer voor Griekenland? Het is onduidelijk. Er staat ook in het verdrag dat de steun onontbeerlijk moet zijn en dat er geen andere mogelijkheden meer bestaan.  Dit is natuurlijk vaag en voor meerderlei uitleg vatbaar.

Wat kost het als Griekenland en misschien ook Spanje uit de Euro stappen? Meer dan de 40 respectievelijk 700 miljard? Meer dan 3000 miljard? Ik betwijfel het. Zouden banken en hun klanten, ja, dus ook mijn eigen pensioenfonds, de verliezen moeten dragen? Is het niet beter de financiële instellingen te nationaliseren in plaats van ze te steunen en de huidige manke wetgeving in stand te laten? Moedigt dit ook niet in de toekomst weer aan winsten meteen te nemen en risico’s naar de toekomst en de belastingbetaler door te schuiven?

Al met al kunnen we concluderen dat er op sociale media veel onzin de ronde doet over het ESM. Dit is vooral te wijten aan de complexiteit en het gebrek aan (goede) informatie. De misinformatie richt zich op eenvoudige zaken die wel te begrijpen zijn door de meeste mensen. Is het ESM daarmee een goede zaak? Nee! Er zitten vele haken en ogen aan en de risico’s van instabiliteit zijn zelfs met het ESM groot. Het ESM heeft vele open einden en het is onduidelijk hoeveel zeggenschap ons parlement precies krijgt en als er al veel zeggenschap is, of er van daadwerkelijke controle sprake kan zijn als we er al tot onze oren inzitten.

Er doet een gerucht de ronde dat anti-ESM twitter accounts verwijderd zouden worden door Twitter en dat daarmee de tentakels van Brussel lang zouden zijn. Mijn kritische account is echter (nog?) niet verwijderd. We moeten kritischer zijn dan tot nu het geval is, maar ook oppassen niet te vervallen in complottheorieën. Ik hou u op de hoogte via @ESMNEEE met zo objectief mogelijke informatie.

Het beruchte Youtube fimpje in het Engels: http://www.youtube.com/watch?v=5CZr17HLH5U
Link Nederlandstalige verdragtekst: http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/verslagen/2012/02/09/esm-verdrag.html
FAQ over ESM : http://www.eurostories.nl/index.php/blog/18#.T7lJ72z7Um4.twitter

 

Reacties  

 
#1 h.groen 21-05-2012 16:09
helder stuk. Wat ik meer zou uitlichten is de dubbelrol van de minister van Financien. Hij neemt deel in de ESM overleg structuur om daar de belangen vanuit die positie te behartigen, maar hij heeft ook zijn verantwoordelij kheid jegens het nationale parlement. Dat kan gaan wringen. Denk bijvoorbeeld als het gaat om openheid van zaken. Gezien het feit dat de ESM een gesloten structuur kent, is dat vragen om problemen.

Maar zoals gezegd: verder goed stuk
Quote
 
 
#2 Tubaljan 21-05-2012 17:02
@h.groen

Natuurlijk zit je in een lastige positie als minister in zo'n Raad. Maar feit is dat ministeriele verantwoordelij kheid volledig en niet afgeleid moet gelden en dus dient het een minister te zijn mijns inziens. Misschien is inderdaad een andere minister dan de minister van financien wellicht beter.
Quote
 
 
#3 Roeland 21-05-2012 19:15
Eindelijk eens een evenwichtig artikel over het ESM!
Quote
 
 
#4 Harry Dillema 22-05-2012 08:35
Grexit kost ca 230 miljard. Met een Spaanse bankimplosie is het hele EFSF ook op, totaal 780 miljard.
Quote
 
 
#5 Wmb 22-05-2012 23:39
Helder stuk. Echter het feit dat het parlement weinig invloed heeft vind ik eerder positief dan negatief. De effectiviteit van een dergelijk fonds staat of valt bij het snel en adequaat kunnen nemen van beslissingen. Als je voor elke scheet eerst langs alle parlementen moet dan schiet dit niet op. Daarnaast wordt hiermee de indruk gewekt dat de ministers van financien een stel jan doedels zijn. Over het algemeen heb ik toch echt 100x meer vertrouwen in de minister van financien dan een hoop idioten in het parlement.
Quote
 
 
#6 Tubaljan 23-05-2012 01:09
@wmb

Ik snap wat je bedoelt en ga een end mee. Ik wil me aanbieden als dictator. Die domme parlementen schieten inderdaad niet op. :-)
Quote
 
 
#7 Mark 23-05-2012 19:16
@Tubaljan
ik ben een betere dictator dus geef mij de macht maar. Ik beloof alles en iedereen te redden en Wmb mag ervoor betalen. En andere Eurofielen mogen ook 1115% van hun inkomen overmaken.
Quote
 
 
#8 Wmb 23-05-2012 19:31
@Tubaljan, @Mark. Dat zijn natuurlijk leuke grappen maar de kern van de zaak is dat je nu ook al betaald. Je betaald altijd. Wel of geen ESM. Met ren ESM betaal je echter minder. Ik kan hiervoor ren heel simpel voorbeeld geven. Als we helaal in het begin toen de problemen met Griekenland optraden ditect hadden ingegrepen dan was het probleem meteen opgelost geweest. Maar nee, we moesten eerst oeverloos ouwehoerrn, 80 toppen houden en in de tussentijd is het probleem gegroeid en de relening hoger. Een gokverslaafde met schulden moet je ook direct aanpaklen en in de schuldhulpverle ning stoppen en niet eerst nog een jaartje door laten gaat want je weet dan zeker dat de schuld hoger zal zijn. Het ESM is niets anders dan een middel om eerder en sneller in te grijpen en erger te voorkomen.

Daarnaast zijn de ministers van financien geen dictators en zijn ze in feite indirect gekozen. Je stemt tenslotte op een partij, een kabinet wordt gevormd, etc..

Dan als laatste, in feite is een dictatuur de beste staatsvorm mits de dictator in kwestie daadwerkelijk het beste met het land voor heeft en verstand van zaken heeft c.q. Zich omringt door specialisten (top economen, etc). Helaas voldoen dictators hier meestal niet aan en gezien jullie reactie vallen jullie ook af voor deze functie. Helaas!
Quote
 
 
#9 Tubaljan 23-05-2012 21:21
@WMb

Ik snap dat we altijd betalen, althans met de huidige wetgeving en daarom dient deze te veranderen. Probleemn is dat de gevestigde belangen nu nog winnen. Maar ook dat zal veranderen.

Ik heb juist argumenten aangedragen waarom ESM ons juist wel meer kan gaan kosten dan een andere oplossing. ESM staat niet tegenover niks doen, maar tegenover andere mogelijkheden. Ik heb een zo'n mogelijkheid al even kort verkend in dit artikel. Kan jij aantonen waarom je denkt dat dit meer dan 40 of 170 miljard gaat kosten?
Quote
 
 
#10 Wmb 23-05-2012 21:53
Welke oplossIngen? Griekenland uit de EU? Geheel eens. Dit is ook conform opzet van het ESM. De schuld moet houdbaar zijn. Dat is naar mijn mening dus niet een andere oplossing.

Verder, alle banken nationaliseren. Ja dit gaat zeker meer kosten dan 40 / 170 miljard.

Overigens ben ik van mening dat deze crisis absoluut niet veroorzaakt is door banken maar door domme linkse politici die:
- hypotheken voor iedereen wilde (ninja hypotheken) vanuit sociaal oogpunt
- nodige hervormingen jaren lang vooruitschuiven / op de pof leven (griekenland)
- etc..

Ik vind het daarom wel komisch dat vanwege deze crisis de SP zo groot is met hun populistische 'geef de banken de schuld' politiek. Dit terwijl Griekenland juist een ideaa voorbeeld is van wat er gebeurd als je jaren lang SP politiek doorvoert.

Tevens heb ik overigens helemaal niet aangegeven dat ik voor een ESM ben maar enkel aangegeven dat de genoemde redenen om er tegen te zijn m.i. niet opgaan.

Uiteindelijk zou een kleinere muntunie met minder landen beter zijn. Dit kun je echter niet nu big bang invoeren maar zal heel geleidelijk moeten gaan waar jaren over heen gaat. Deze aanpak sluit het nodig hebben van een soort van ESM tot het zover is niet uit.
Quote